Nghệ nhân điêu khắc đá thủ công tại làng đá mỹ nghệ Non Nước, phường Ngũ Hành Sơn. Ảnh: Xuân Dũng

 

Theo đề án, thành phố xác định nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước là một bộ phận quan trọng trong không gian văn hóa Ngũ Hành Sơn, cần được bảo tồn bền vững cả về giá trị nghệ thuật, tri thức nghề và đời sống cộng đồng làng nghề. Vì vậy, thành phố định hướng gắn công tác bảo tồn di sản với phát triển du lịch, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập cho đội ngũ nghệ nhân, người lao động.

 

Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố tập trung củng cố nền tảng bảo tồn và phát huy nghề, trọng tâm là tổ chức các lớp truyền dạy từ cơ bản đến nâng cao cho khoảng 120 học viên; nâng cao năng lực quản lý làng nghề; đẩy mạnh nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn tài liệu, giáo trình và ấn phẩm quảng bá.

 

Cùng với đó, chuẩn hóa toàn bộ kỹ thuật, quy trình chế tác điêu khắc đá mỹ nghệ truyền thống; hoàn thành công tác tư liệu hóa, bảo tàng hóa nghề; xây dựng bộ nhận diện thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng, chỉ dẫn địa lý và phấn đấu có ít nhất 3 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”, “Nghệ nhân nhân dân”.

 

Giai đoạn 2030 - 2045, thành phố mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm gắn với phát triển du lịch, phấn đấu 80 - 100% khu nghỉ dưỡng, khách sạn trưng bày, giới thiệu sản phẩm làng nghề và 50 - 70% nhà hàng, khách sạn sử dụng sản phẩm trong trang trí. Lễ hội Thạch nghệ Tổ sư Ngũ Hành Sơn được nâng tầm thành sự kiện quy mô quốc tế, tổ chức thường niên, gắn với phục hồi kỹ thuật điêu khắc đá thủ công truyền thống, tôn vinh và đãi ngộ nghệ nhân theo quy định.

 

Để hiện thực hóa các mục tiêu, UBND thành phố xác định các nhiệm vụ trọng tâm theo hướng gắn kết bảo tồn di sản với phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy sáng tạo và mở rộng thị trường. Trong đó tập trung gìn giữ kỹ thuật chế tác thủ công, tri thức nghề và nghi lễ thờ Tổ nghề; đồng thời đẩy mạnh sưu tầm, tư liệu hóa, bảo tàng hóa di sản gắn với không gian Danh thắng Ngũ Hành Sơn.

 

Song song công tác bảo tồn, thành phố đẩy mạnh đào tạo, truyền dạy nghề cho thế hệ kế cận; tạo điều kiện để nghệ nhân, thợ giỏi tham gia sáng tác, thiết kế mẫu mã mới thông qua các cuộc thi, trại sáng tác và hoạt động chuyên môn. Việc chuẩn hóa kỹ thuật, quy trình sản xuất được triển khai nhằm nâng cao chất lượng, giá trị nghệ thuật và sức cạnh tranh của sản phẩm điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước.

 

Trên nền tảng đó, gắn bảo tồn nghề với phát triển du lịch và thị trường tiêu thụ sản phẩm, hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù của làng nghề, như: tham quan quy trình chế tác, trải nghiệm thực hành cùng nghệ nhân; trưng bày và giới thiệu tác phẩm điêu khắc đá mỹ nghệ.

 

Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm tính khả thi của đề án. Cụ thể, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ nghệ nhân, cơ sở sản xuất và hộ gia đình làm nghề; bố trí, lồng ghép nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

 

Triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường, chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và kinh doanh làng nghề phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững. Tăng cường liên kết, hợp tác trong nước và quốc tế để quảng bá nghệ thuật điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước, mở rộng không gian trưng bày, giới thiệu và giao lưu nghề nghiệp.

 

UBND thành phố giao phường Ngũ Hành Sơn chủ trì, phối hợp các sở, ban, ngành và đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện quyết định; thường xuyên theo dõi, tổng hợp tình hình, kịp thời báo cáo UBND thành phố xem xét, chỉ đạo, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

 

Khôi Nguyên