Từ văn hóa, lịch sử, đến cảnh quan biển đảo, biên giới, vùng cao, nhiều giá trị bản địa đặc sắc đang được chuyển hóa thành trải nghiệm mới, mở ra cơ hội làm mới bản đồ du lịch Quảng Ninh thông qua chương trình “Mỗi xã, phường, đặc khu một sản phẩm du lịch đặc thù”.
Cuối tháng 6/2026, liên tiếp có 2 sản phẩm du lịch mới gây ấn tượng ra mắt trên địa bàn phường Hồng Gai. Trước hết là đội thuyền ba vách với những cánh buồm đỏ đưa khách khám phá ven bờ Hồng Gai, ngắm cảnh vịnh, trải nghiệm ẩm thực làng chài... Tiếp đó là sản phẩm “Hồng Gai - Hành trình trải nghiệm văn hóa” kết nối các di tích dưới chân núi Bài Thơ với hát xẩm, tìm hiểu trang phục Việt, làm hương, thưởng trà, sản phẩm OCOP...
Thuyền ba vách trên vịnh Hạ Long và một số sản phẩm mới ra mắt tạo ấn tượng tốt với du khách thập phương
Theo ông Nguyễn Tiến Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Gai, địa phương đang tiếp tục hoàn thiện nội dung, điều kiện tổ chức và tăng kết nối với doanh nghiệp lữ hành, qua đó đưa những giá trị văn hóa, lịch sử sẵn có thành sản phẩm có khả năng phục vụ khách thường xuyên. Điều này tạo nét mới cho điểm đến, tạo sản phẩm ấn tượng từ những tài nguyên quen thuộc bằng câu chuyện và trải nghiệm
Đây cũng là hướng đi được mở rộng trong Kế hoạch số 214/KH-UBND ngày 15/5/2026 của UBND tỉnh về xây dựng mỗi xã, phường, đặc khu một sản phẩm du lịch đặc thù. Danh mục ban đầu gồm 31 sản phẩm do 15 địa phương đăng ký, trải rộng trên các loại hình du lịch. Đến tháng 7/2026, một số sản phẩm đã ra mắt, hoặc thử nghiệm gây ấn tượng, số còn lại đang được triển khai, hoàn thiện.
Theo đó, điểm nổi bật trước hết là khả năng mở rộng không gian du lịch. Tại Hoành Mô, các sản phẩm đang được định hình từ trekking Cao Ba Lanh, “Sống lưng Khủng long” - Cột mốc 1305, rừng hồi trăm tuổi, đến tắm lá thuốc Dao, “Đêm trăng Cao Ly” và du lịch cộng đồng Khe Tiền. Khi được kết nối, các điểm rời rạc có thể trở thành hành trình khám phá vùng biên giàu cảnh quan và trải nghiệm văn hóa bản địa.
Ở Ba Chẽ, thác Lang Cang được gắn với ẩm thực địa phương; Vĩnh Thực xây dựng hành trình khám phá đảo địa đầu Tổ quốc, kết hợp thăm ngọn hải đăng, bãi biển, di tích và trải nghiệm một ngày làm ngư dân. Tại Điền Xá, chợ phiên vùng cao Hà Lâu và du lịch cộng đồng có thể đưa du khách tiếp cận nếp sinh hoạt, ẩm thực, nghề truyền thống của đồng bào Dao, Tày... Những sản phẩm này mở thêm dòng khách tới vùng cao, biên giới và các đảo xa, thay vì tiếp tục tập trung vào một số trung tâm quen thuộc.
Không chỉ mở rộng không gian, bản đồ du lịch mới còn được tạo nên bằng chiều sâu văn hóa. Ở Mạo Khê, lịch sử hình thành và phát triển ngành Than được định hướng thành hành trình tham quan các di tích, không gian sản xuất, qua đó kể câu chuyện về Vùng mỏ và người thợ mỏ. Tại Cô Tô, lễ thượng cờ ở cột cờ chủ quyền, miếu thờ của cư dân đảo và trải nghiệm nông nghiệp sinh thái biển cùng làm rõ bản sắc trên đảo tiền tiêu. Còn ở Vân Đồn, vùng nuôi biển được định hướng xây dựng chuỗi tham quan, thu hoạch, chế biến và thưởng thức hải sản tại chỗ...
Các tài nguyên du lịch đặc sắc, giá trị văn hóa bản địa đang được tận dụng, phát huy, góp phần làm mới bản đồ du lịch Quảng Ninh
Như vậy, làm mới bản đồ du lịch không chỉ là bổ sung địa danh, mà là thay đổi cách du khách tiếp cận Quảng Ninh, từ ngắm cảnh sang tham gia; từ ghé thăm một điểm sang trải nghiệm cả hành trình; từ những sản phẩm thiên về tài nguyên tự nhiên sang khám phá lịch sử, văn hóa và sinh kế cộng đồng. Khi những tài nguyên du lịch đặc sắc như cánh rừng, phiên chợ, nghề đóng thuyền, hay bè nuôi biển được kể bằng câu chuyện riêng, mỗi địa phương sẽ có thêm một dấu ấn nhận diện khó trộn lẫn.
Hướng đi này càng cần thiết khi năm 2025 Quảng Ninh đón 21,28 triệu lượt khách, nhưng khoảng 13,1 triệu lượt không lưu trú; thời gian lưu trú bình quân chỉ 2,56 ngày. Thêm sản phẩm vì thế phải hướng tới mục tiêu giữ khách lâu hơn, tăng chi tiêu và đưa lợi ích du lịch đến với hộ dân, hợp tác xã, nghệ nhân, người làm nghề truyền thống.
Tuy nhiên chủ trương “mỗi xã, phường, đặc khu một sản phẩm” không nên bị hiểu thành việc chia đều sản phẩm theo địa giới hành chính. Sản phẩm chỉ thực sự hiện diện trên bản đồ du lịch khi có câu chuyện hấp dẫn, sớm hiện thực hóa và có đơn vị vận hành, được kết nối vào tour, tuyến tham quan. Và quan trọng hơn cả là các địa phương phải liên kết thành hành trình chung, thay vì phát triển những điểm đến nhỏ lẻ, trùng lặp.
Tạ Quân